صفحه اصلی / دانستنیهای پزشکی / دانستنیهای نوزادان / خواب نوزاد و نشانه های کم خواب شدن او

خواب نوزاد و نشانه های کم خواب شدن او

بعضی والدین گاهی شاکی می شوند که کودکشان خیلی کم یا خیلی زیاد می خوابد. اکثر متخصصان نوزادان و کودکان بر این عقیده اند که میزان خواب، اهمیت چندانی ندارد، در عوض آنچه مهم است اینکه هر کودک برحسب نیازهای جسمی به اندازه و با کیفیت بخوابد.
بعضی والدین گاهی شاکی می شوند که کودکشان خیلی کم یا خیلی زیاد می خوابد. اکثر متخصصان نوزادان و کودکان بر این عقیده اند که میزان خواب، اهمیت چندانی ندارد، در عوض آنچه مهم است اینکه هر کودک برحسب نیازهای جسمی به اندازه و با کیفیت بخوابد. خواب خوب تاثیر بسزایی در رشد کودک داشته و نه تنها به برطرف شدن خستگیهای جسمی و عصبی روزانه او کمک میکند بلکه در یادگیری و به خاطر سپاری مسائل در طول روز هم مؤثر است.
نوزادان حین خواب گاهی صداهایی شبیه گریه از خود درمی آورند
نوزادان و کودکان وقتی خواب هستند صداهای مختلفی را از خود درمیآورند. غُر زدن یا گریه خطر گونه حتی طی خواب کاملا طبیعی است و والدین نباید دخالت کنند و این را پای گرسنگی یا ناراحتی فرزندشان بگذارند. گریه از سرگرسنگی یا ناراحتی کاملا مشخص است و مادر را متوجه خواهد کرد، در غیر این صورت نباید نوزاد را به خاطر صداهایی که درمیآورد از خواب بیدار کرد. معمولا کودکان خر و پف نمیکنند اما نوعی خرناس به خصوص دارند که این نشانه بیماری نیست. خر و پف مثل آنچه در بزرگسالان هست در کودکان شایع نیست اما اگر وجود داشته باشد، نشانه مشکل حلق و بینی است که باید در این رابطه با پزشک مشورت کرد.

نوزادان و کودکان در هر سنی به چه میزان خواب نیاز دارند؟
در هفته اول حیات به ویژه چند روز اول، نوزادان به میزان قابل توجهی می خوابند و تقریبا می توان گفت میزان نیاز آنها به خواب ۱۴ تا ۱۶ ساعت است و ۶ تا ۷ بار خوابیدن و بیدار شدن را تجربه می کنند. هرچه سن بیشتر می شود مثلا در هفته چهارم، مقدار خواب ممکن است بسیار متغیر باشد. یعنی ممکن است کی نوزاد بسیار خواب آلود بوده و زیاد بخوابد و یک نوزاد کم خواب باشد. در این سن بین ۹ تا ۱۵ ساعت خواب طبیعی است. به مرور که سن بالاتر می رود، ساعت خواب نیز کاهش پیدا می کند و کودکان هوشیارتر میشوند، البته باز هم نمی توان میزان معینی برای خواب تعیین کرد یعنی بر فرض یک کودک ۴ ساله به ۱۰ ساعت خواب نیاز دارد. ممکن است کودکی بسیار هوشیار بوده و کم بخوابد و کودک دیگر خواب آلوده تر باشد. نمی توان استانداردی برای ساعات خواب کودک درنظر گرفت. خواب نوزادان بسیار سبک است و فاز خواب سبک که بدنشان در آن حرکت زیادی دارد و چشما نشان تکان می خورد بسیار طولانی تر از فاز خواب سنگین است. یک فاز بینابین هم دارند. یعنی نوزادان غالبا یا در خواب سبک هستند یا فازی مابین خواب سبک و سنگین و خواب عمیق بسیار کوتاهی دارند. در ضمن سیکل خواب نوزادان کوتاه تر از سیکل خواب افراد بالغ بوده و هر سیکل خواب بین ۵۰ تا ۶۰ دقیقه بیشتر دوام ندارد درحالی که سیکل خواب بالغان حدود ۵/ ۱ ساعت است. هر چه کودکان بزرگتر میشوند مسلما سیکل خواب آنها طولانی تر و عمیقتر میشود.
نشانه های خواب آلوده بودن نوزادان
سیگنال های خوابیدن یک کودک با کودک دیگر متفاوت است. از جمله نشانه های معمولی می توان به تمایل نداشتن به بازی یا برقراری ارتباط عاطفی و چهره به چهره، شل شدن و تنبل شدن، مالیدن چشمها و… اشاره کرد. اگر در این زمان والدین اجازه خوابیدن به کودک ندهند، اختلال در خواب به وجود میآید و تکرار آن سبب بدخوابی می شود. نوزادان در حال تکامل روحی و جسمی هستند و خوردن مقدار بسیار زیادی شیر و هضم و جذب آن از کارهای اصلی نوزاد است که انرژی زیادی می طلبد. همین شیر خوردن نوزاد را خسته می کند و نیاز او را به خوابیدن افزایش میدهد. حین خواب تمامی اطلاعاتی که نوزاد کسب کرده دسته بندی شده و به او در آموختن زبان و درک محیط اطراف کمک میکند. متأسفانه والدین گاهی به نوزادان و کودکان اجازه داشتن وقت کافی برای پردازش آموخته ها را نمیدهند و با بدخواب کردن آنها در روند تکاملی آنها اختلال ایجاد میکنند.
از کجا بفهمیم کودک ما کم خواب شده؟
کودکان دچار کم خوابی، همیشه خواب آلوده اند و کمتر هوشیار به نظر می رسند. خیلی از پزشکان توصیه می کنند نوزادان را هر ۲ تا ۳ ساعت یک بار برای خوردن شیر بیدار کنید. اگر نوزادی برحسب فیزیولوژیک بدن به ۴ تا ۵ ساعت خواب نیاز داشته باشد، بعد از ۲ ساعت بیدار کردن او در سیکل خوابش اختلال ایجاد میشود. این موضوع، هم بر تغذیه او اثر می گذارد و هم روند تکاملی خواب و بیداری او را بر هم میزند. این نوزادان معمولا به دلیل محرومیت از خواب همیشه خواب آلوده هستند. اگر والدین مزاحم نوزاد نشوند او بعد از گذراندن سیکل کافی خواب، هوشیار خواهد بود. درحالی که اگر مدام در خواب او اختلال ایجاد کنند در نهایت مجبور به، به کار گرفتن سیاستهایی برای خواباندن او میشوند. مثلا مجبور میشوند شرایط خاصی برای خواب او مهیا کنند.
توصیه به آن دسته از والدین که فرزندشان بد میخوابد
بچه ها وقتی خسته هستند، میخوابند. فقط والدین باید متوجه باشند وقتی کوچولو خسته است و میخواهد بخوابد مزاحم خواب او نشوند. هیچ تدبیر خاصی برای خواباندن کودکان لازم نیست. همین که مزاحم او نشویم کافی است. مشکلی که اکثر والدین دارند این است که وقتی بچه میخواهد بخوابد، حالا به دلایل مختلف، با او بازی میکنند تا بیدار بماند و این، خواب کودک را به هم میریزد و سبب بدخوابی میشود. یکی از توصیه های ما به والدین برای اینکه فرزندشان خواب خوبی داشته باشد این است که بعد از تولد نوزاد به تدریج او را با سیکل شبانه روزی تاریکی و روشنایی آشنا کنند. خود نوزاد طی دوران بارداری و هورمو نهایی که در بدن مادر ترشح میشده این سیکل را رعایت میکرده. بعد از تولد اگر همه چیز طبیعی باشد، نوزاد با خوابیدن والدین میخوابد و با بیداری آنها بیدار میشود. متأسفانه در فرهنگ ما ایرانیها آنچه متداول شده اینکه خودمان کاری میکنیم که نوزاد مهارت اولیه را از دست بدهد. مثلا توصیه میشود اگر فرزندتان در طول روز میخوابد، نیازی نیست که همه جا را ساکت کنید. این موضوع میتواند سبب بدخوابی کودک شود. از سوی دیگر شب که موقع خواب است نباید تلویزیون را با صدای بلند نگاه کرد. این موضوع باز هم سبب بدخوابی کودک میشود زیرا در شب، کودک علاوه بر تاریکی به سکوت هم برای خوابیدن نیاز دارد. برای آنکه کودک خواب خوبی داشته باشد و بدخواب نباشد، والدین باید شیوه و سبک زندگیشان را تغییر دهند و طبیعی تر کنند. گاهی والدین حتی شبها هم چراغ را روشن میگذارند تا کودک بخوابد. این عادت اشتباهی است و باعث میشود سیکل روز و شب کودک به هم بریزد. تلاش اضافی برای خواباندن کودک لازم نیست. همین که والدین مزاحم کودک نشوند و خیلی به خود و کودک سخت نگیرند و به نیازها و فیزیولوژیک او توجه کنند، کافی است.
بهترین حالت برای خواباندن یک نوزاد به کدام سمت است؟
خواباندن به پشت و به شکم میتواند احتمال مرگ ناگهانی را افزایش دهد. در چند ماه اول تولد هم نیازی به متکا نیست و اگر نوزاد را در سطح صاف بخوابانند بهتر است. به پشت خواباندن میتواند تا حدی سبب صاف شدن پشت جمجمه نوزاد شود که مسئله قابل توجهی نیست زیرا جمجمه کودک با بزرگ شدن تغییر شکل پیدا کرده و عادی میشود. در مورد نوزادانی که مبتلا به ریفلاکس هستند توصیه میشود نیمه نشسته یا به پشت بخوابند مگر اینکه در موارد خاصی پزشک تصمیم بگیرد نوزاد را باید به شکم خواباند.

جهان گستر بزرگ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *